Kutu Profil Nedir? Standartlar, Kaliteler ve Ölçüler
Kutu profil, çelik sacın soğuk şekillendirilip boyuna yüksek frekans (ERW) kaynağıyla kapatılmasıyla elde edilen kare veya dikdörtgen kesitli içi boş profildir. Uluslararası adı hollow section (SHS: kare, RHS: dikdörtgen). Türkiye'de inşaat çeliği dışında en çok tüketilen uzun ürün gruplarından biridir; çelik konstrüksiyondan mobilyaya kadar geniş bir alanda kullanılır.
Bu rehber ürünün üretimini, standartlarını, kalitelerini ve seçim ölçütlerini açıklar. Güncel fiyatlar için kutu profil fiyat listesi, ebat bazlı ağırlıklar için ağırlık tablosu sayfalarına bakın.
Nasıl Üretilir?
- Dilme: Sıcak haddelenmiş rulo (HRP, S235JR) veya soğuk haddelenmiş rulo (DKP, DC01) profil çevresine göre şeritlere dilinir. Galvaniz ve paslanmaz profilde kaplı/paslanmaz rulo kullanılır.
- Şekillendirme: Şerit, ardışık merdaneler arasında önce yuvarlak boruya, kaynak sonrası kalibre merdanelerinde kare–dikdörtgen kesite dönüştürülür (round-to-square) ya da doğrudan kare formlanır (direct forming; köşe yarıçapı daha küçüktür).
- Kaynak: Boyuna dikiş yüksek frekans indüksiyon (ERW/HFI) ile ilave metal kullanılmadan yapılır; dış çapak alınır.
- Boy kesme ve kontrol: 6 m standart boya kesilir; ölçü, düzgünlük ve kaynak sızdırmazlığı kontrol edilir, paketlenir.
Standartlar
| Standart | Kapsam | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| TS EN 10219-1/-2 | Soğuk şekillendirilmiş kaynaklı yapısal içi boş profiller: teknik teslim şartları, toleranslar, kesit özellikleri | Siyah ve galvaniz kutu profil, çelik konstrüksiyon |
| TS EN 10210-1/-2 | Sıcak bitirilmiş yapısal içi boş profiller | Ağır konstrüksiyon, ithal profil |
| EN 10305-5 | Hassas ölçülü soğuk şekillendirilmiş kaynaklı kare–dikdörtgen profiller | DKP profil, mobilya, makine |
| EN 10346 | Sürekli sıcak daldırma kaplı yassı çelik (DX51D+Z) | Galvaniz profil hammaddesi |
| ASTM A554 / EN 10088 | Kaynaklı paslanmaz mekanik profil / paslanmaz çelik kaliteleri | 304 ve 316 paslanmaz kutu profil |
Kaliteler: S235JR (ST37) ve S355JR (ST52)
| Kalite (EN / DIN) | Akma (MPa) | Çekme (MPa) | Uzama | Not |
|---|---|---|---|---|
| S235JR / ST37-2 | ≥235 | 360–510 | ≥%24 | Stok kalite; hafif–orta yapı, imalat |
| S275JR / ST44-2 | ≥275 | 410–560 | ≥%20 | Ara kalite, sipariş üzerine |
| S355JR / ST52-3 | ≥355 | 470–630 | ≥%20 | Ağır konstrüksiyon, kesit küçültme; %8–15 fiyat farkı |
| DC01 (DKP) | 140–280 | 270–410 | ≥%28 | Şekillendirilebilirlik, yüzey kalitesi |
| AISI 304 / 1.4301 | ≥210 | 520–720 | ≥%45 | Paslanmaz stok kalite |
Kalite, kesit seçimini doğrudan etkiler: aynı yük için S355 ile S235'e göre yaklaşık %30 daha hafif kesit kullanılabilir; ancak S355'in kg fiyatı yüksek ve teslim süresi uzundur. Kaynaklanabilirlik her iki kalitede iyidir (karbon eşdeğeri düşük).
Ölçü ve Toleranslar (EN 10219-2)
- Dış kenar: ±%1, en az ±0,5 mm (h < 100 mm); ±0,8 mm (100–200 mm).
- Et kalınlığı: ±%10 (t ≤ 5 mm); 5 mm üzeri ±0,5 mm.
- Dış köşe yarıçapı: 1,6t–2,4t (t ≤ 6 mm), 2,0t–3,0t (6–10 mm).
- Kütle: ±%6. Doğrusallık: boyun %0,2'si. Boy: +50/−0 mm.
- Diklik / çarpıklık: 90° ± 1°; büküklük en fazla 2 mm + %0,5 × kenar.
Kesit Seçimi: Kare mi, Dikdörtgen mi?
Kare profil iki eksende eşit atalet verir; kolon, dikme, çerçeve ve burulmaya çalışan elemanlarda kullanılır. Dikdörtgen profil, yüksekliğinin küpüyle artan atalet momenti sayesinde eğilme elemanlarında (aşık, kiriş, kapı kasası üst başlığı) daha ekonomiktir. Ayrıntı ve ebat listeleri: kare profil, dikdörtgen profil.
Yüzey ve Kaplama Seçenekleri
- Siyah: tufallı ham yüzey; iç mekân veya boya/galvaniz sonrası dış mekân. Fiyatlar
- Galvaniz: DX51D+Z rulodan üretilir; bakım istemeyen dış ortam. Fiyatlar
- DKP: tufalsız soğuk haddelenmiş yüzey; boyalı imalat ve mobilya. Fiyatlar
- Paslanmaz: AISI 304/316, satine veya ayna yüzey. Fiyatlar
- Boyalı / astarlı: antipas astar veya fırın boya uygulanmış siyah profil. Katalog
Kullanım Alanları
Çelik yapı (hangar, fabrika, depo, sundurma) aşık ve dikmeleri; çatı makası; ara kat ve asma kat kirişleri; merdiven ve korkuluk; kapı, pencere ve ferforje doğraması; makine, römork ve konteyner şasesi; sera, çit ve GES konstrüksiyonu; raf, stant ve metal mobilya. Kesit ebadı ve et kalınlığı arttıkça taşıyıcı sisteme, küçüldükçe imalata kayar.
Piyasa ve Fiyatlandırma
Kutu profil fiyatı rulo sac (HRP) fiyatını izler; rulo USD bazlı olduğu için liste haftalık güncellenir. 16 Eylül 2026 itibarıyla siyah kutu profil medyan kg fiyatı 35,13 ₺ (≈ 35.125 ₺/ton). Üretici ve hadde bilgisi için Türkiye kutu profil üreticileri sayfasına bakın.
Sık Sorulan Sorular
Kutu profil nedir?
Kutu profil, sacın soğuk şekillendirilip boyuna kaynakla kapatılmasıyla üretilen kare veya dikdörtgen kesitli, içi boş çelik yapı elemanıdır. İngilizcede RHS/SHS (rectangular/square hollow section) olarak geçer. Yapısal türü TS EN 10219, hassas türü EN 10305-5 standardına göre üretilir.
Kutu profil ile kutu boru aynı mı?
Halk arasında aynı ürün için kullanılır. Teknik olarak 'boru' yuvarlak kesiti, 'profil' kare–dikdörtgen kesiti ifade eder; 'kare boru' ve 'kutu boru' ifadeleri kutu profili kasteder.
ST37 ve ST52 kutu profil farkı nedir?
ST37 (S235JR) 235 MPa akma, 360–510 MPa çekme dayanımı; ST52 (S355JR) 355 MPa akma, 470–630 MPa çekme dayanımı. ST52 aynı kesitte yaklaşık %50 daha fazla yük taşır ve kg başına %8–15 pahalıdır; proje bazlı üretilir. Stok ürün S235JR'dir.
Kutu profil standart boyu kaç metre?
6 metredir. 5, 7 ve 12 m boylar ile ölçüye kesim sipariş üzerine yapılır. Boy toleransı +50 / −0 mm'dir.
Sıcak haddelenmiş ve soğuk şekillendirilmiş kutu profil farkı nedir?
Türkiye'de üretilen kutu profillerin tamamına yakını soğuk şekillendirilmiştir (EN 10219): rulo sac soğukken bükülür ve ERW kaynağı ile kapatılır. Sıcak bitirilmiş profil (EN 10210) köşeleri keskin, iç gerilmesi düşük ve daha pahalıdır; ağır konstrüksiyonda ithal olarak kullanılır.
Kutu profil et kalınlığı nasıl seçilir?
Statik hesap yoksa pratik kural: imalat–dekorasyon 1,2–1,5 mm; korkuluk, kapı ve hafif çatı 1,5–2 mm; aşık ve ara kat kirişi 2,5–3 mm; kolon ve ana kiriş 4 mm ve üzeri. Kesit büyütmek et kalınlığı artırmaktan çoğu zaman daha ekonomiktir.